Günümüzde pek çok butik anaokulu, "çift dilli eğitim" (bilingual) etiketi altında aslında sadece "çift öğretmenli sınıf yönetimi" yaparak velileri yanıltıyor. Gerçek bir çift dilli sistemde temel kural, hedef dilin bir ders saatiyle kısıtlanmaması ve günlük yaşamın her anında (yemek yerken, oyun oynarken, özbakım süreçlerinde) o dilde iletişim kurulmasıdır. Ancak içerideki gerçeklik, pedagojik bir vizyondan ziyade ticari bir kurguya dayanıyor.

1. 2-3 Yaş Grubundaki "Güven Köprüsü" ve Gerçeklik

Özellikle 2-3 yaş grubunda bir okulun "tam zamanlı çift dilli eğitim veriyoruz" demesi, eğitim bilimleri açısından büyük bir yanıltmacadır. Bu yaş grubundaki bir çocuk için öğretmen, dünyayla kurduğu temel güven bağıdır. Çocuk korktuğunda, ağladığında veya temel bir ihtiyacı olduğunda öğretmenine sığınır. Eğer eğitmen bu kritik anlarda hedef dili konuşmaya direnirse çocukla o hayati bağı kuramaz; bağ kurmak için ana diline (Türkçeye) döndüğünde ise o "çift dilli" iddia edilen sistem zaten kağıt üzerinde kalmış olur. Bu bir eğitmen hatası değil, yaş grubunun gelişimsel bir zorunluluğudur. Bunu bir "başarı hikayesi" gibi pazarlayan okul ise açıkça bir illüzyon satıyordur.

2. "Çift Dilli" Sistem mi, Yoksa "İki Türkçe Konuşan Öğretmen" mi?

Sektördeki en büyük hilelerden biri de sınıfa iki öğretmen koyup birine "hedef dil uygulayıcısı" etiketi yapıştırmaktır. Oysa bu kişilerin çoğu; alanında uzman eğitimciler değil, sadece belirli kalıpları ezberlemiş ve asıl görevi sınıf yönetimi olan personeldir. En vahimi ise, sınıf içinde her iki öğretmenin de sürekli ana dilinde konuşarak günü kurtarmasıdır. Gerçek sistemde hedef dil eğitmeni, çocuk anlamasa bile pandomimle, görselle, tiyatral yeteneklerle ve jestlerle sadece hedef dilde kalmalıdır. İki öğretmenin de karşılıklı Türkçe konuştuğu bir ortamda, çocuğun o dili "edinmesi" bilimsel olarak imkansızdır.

3. Dil Öğretilmez, Edinilir!

Okul öncesi dönemde "dil dersi" olmaz; dil edinimi süreci vardır. Eğer bir eğitmen, susayan bir çocuğa sadece kelime kartları göstererek ezber yaptırıyorsa, bu bir dil edinim süreci değil, verimsiz bir öğretme çabasıdır. Gerçek edinim, susayan çocuğun su içebilmek için öğretmenden hedef dilde yönerge alması ve öğretmenin bu süreci tiyatro/rol yapma teknikleriyle bir yaşam pratiğine dönüştürmesiyle olur. Yetkin olmayan, yanlış aksanlı ve yavan bir dille çocuğa yaklaşan "sözde" eğitmenler, çocukta yanlış bir dil temeli oluşturarak ileride düzeltilmesi imkansız dilsel hatalara (fosilleşme) yol açarlar.

Peki, Gerçek Bir Çift Dilli Eğitim Nasıl Olmalıdır?

Gerçek bir çift dilli eğitim sistemi; hedef dili bir ders konusu olarak değil, öğretmenin çocukla kurduğu her türlü iletişimde ana dilini bir köprü olarak kullanmadan, tamamen tiyatral yöntemler ve doğal bir yaşam akışı içerisinde sunmasıyla gerçekleşir. Bu doğrultuda sağlıklı bir uygulama için şu kriterler esastır:

Ders Değil, Yaşam: Çocuk nesneleri kartlardan görmez; o nesneyle etkileşime girerken (örneğin elmayı yerken veya koklarken) hedef dile maruz kalır.

Tek Dil, Tek Kişi (OPOL): Hedef dil eğitmeni, çocukla kurduğu diyalogda asla ana diline sığınmaz; jest, mimik ve görsel materyallerle iletişimi sadece hedef dilde tutar.

Fonetik Yetkinlik: Eğitmenin telaffuzu doğru olmalıdır ki çocukta kalıcı ve hatalı bir "öğrenilmiş yanlış" oluşmasın.

Eğitim, çocuğun su istemek gibi en temel ihtiyaçlarını hedef dilde ifade etmeye teşvik edildiği etkileşimli bir süreç olarak kurgulanmalıdır.

Butik anaokullarının çoğu, içerideki vizyonsuzluğu dışarıya "çift dilli eğitim" tabelası asarak kapatmaya çalışıyor. Eğer bir öğretmen sınıfta hedef dil dışında ana dilinde konuşarak kolaya kaçıyorsa, o okul çift dilli bir eğitim kurumu değil, sadece iki öğretmenle sınıf yönetmeye çalışan bir ticari işletmedir.